Orta Çağ Tuvalet Çukurunun Sessiz Anlatısı: Defter ve İpek Kağıtın Gizemi

Arkeologlar, Paderborn kentindeki yeni bir inşaat sırasında, Orta Çağ tuvalet çukurlarından deri bir çanta içinde son derece iyi korunmuş ahşap-balmumu bir defter çıkardı. Bu buluntu, yaklaşık 800 yıl önce düşürülmüş olup, Latince el yazısıyla yazılmış 10 sayfalık bir not defteridir.

Arkeologlar, bu tuvalet çukurundan çıkarılan diğer eserler arasında taş seramik kaplar, sepet parçaları ve ipek kumaş parçalarını da buldular. İpek kumaş parçalarının bazıları dikdörtgen parçalara yırtılmış durumda bulunmuş olup, belki de tuvalet kağıdı olarak kullanılmıştır.

“Tuvalet çukurundan çıkan ipek kumaş kalıntılarının bir kısmı dikdörtgen parçalar halinde yırtılmıştı. Bazıları son derece ince dokunmuş ve süslüydü. Belki de bir zamanlar şık olan bu kumaşlar artık atılacak hale geldiğinde tuvalet kağıdı olarak kullanılmıştı.”

Defterin sekiz sayfası çift yüzlü, ikisi tek yüzlü; tüm sayfalarda balmumu tabakası bulunmaktadır. Arkeolog Barbara Rüschoff-Parzinger, “Tek tek kelimeler seçilebiliyor fakat bazı sözcükler yanlış yazımlar nedeniyle bozulmuş olabilir. Bu yüzden tam transkripsiyon biraz zaman alacak” diyor.

Deri kese üzerindeki fleur-de-lis (Fransız zambağı) motifi, defterin elit bir kişiye ait değerli bir eşya olabileceğine işaret ediyor. Arkeolog Sveva Gai, “Yazar bir Paderborn tüccarı olabilir; defterine ticari işlemlerini kaydetmiş ve düşüncelerini not etmiş olabilir” diyor.

İlerideki araştırmalar, belki de defteri tuvalete düşüren o sakar tüccarın kimliğini ortaya çıkarabilir. Gai, “Bu tuvalet çukuru belirli bir parsele atanabildiği anda, arşiv araştırmalarıyla o parselde yaşamış kişileri tespit etmeye çalışabiliriz” diyor.

Bretzel’in belirttiğine göre konservasyon süreci bir yıla kadar sürebilir. Bu sürecin tamamlanmasının ardından defter ve kesesi, Paderborn’daki LWL Müzesi’nde sergilenecek.

Abdullah Demir - Teknoloji Felsefesi ve İnsan Odaklı Yazar

Teknolojinin insan doğasına, psikolojisine ve gündelik hayata olan derin etkilerini sorgulayan düşünür.