Osmanlı Dönemi El Yazmaları ve Belgelerin Korunması: Halep Örneği

Dr. Muhammed Havatmi, Suriye'nin tarihi şehri Halep'te bulunan atölyesinde Osmanlı döneminden günümüze ulaşan el yazmaları ve nadir belgelerin korunması ve onarımı konusunda çalışmalar yürütüyor. Bu eserler, bölgenin tarihini, bilimsel birikimini ve kültürel üretimini yansıtan önemli bir medeniyet mirasıdır (Havatmi, 2023).

"Eski el yazması eser ve belge restorasyonu alanında uzman Havatmi, Halep ve çevresindeki eserlerin bölgenin tarihini, bilimsel birikimini ve kültürel üretimini yansıtan önemli bir medeniyet mirası olduğunu söyledi."

Halep'te farklı dönemlere ait binlerce el yazması sayfa arşivlerde ve özel koleksiyonlarda varlığını korurken, bu eserlerin önemli bir bölümü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. Özellikle Osmanlı dönemine ait belgelerin önemini vurgulayan Havatmi, büyük ve tanınmış ailelerin bu tür evrakları uzun yıllardır muhafaza ettiğini belirtiyor (Havatmi, 2023).

Havatmi'ye göre, Osmanlı dönemine ait mülkiyet belgeleri, vakfiye kayıtları ve ödeme belgeleri özellikle 1850'li yıllara aittir. Bu belgelerin tarihsel sürekliliğe işaret ettiği vurgulanıyor (Havatmi, 2023).

Havatmi'nin restorasyon çalışmaları ve yaşanan zorluklar konusunda ifadeleri de önemlidir. Yaklaşık 50 yıllık mesleki deneyime sahip olan Havatmi, özellikle Japon kağıdı kullanımında uzmanlaştığını belirtiyor (Havatmi, 2023). Malzeme temini restorasyon çalışmalarındaki en büyük zorluklardan biri olarak gösteriliyor. Özellikle Japon selüloz kağıdının temini zor olabiliyor (Havatmi, 2023).

Mesleğin giderek unutulma riski taşıdığına dikkati çeken Havatmi, teknik bilgi ve sanatsal becerinin gerektirdiği bu alanın günümüzde yeterince ilgi görmediğini belirtiyor (Havatmi, 2023).

Halep'teki tüm kamu kütüphanelerinde restorasyon alanında eğitimlerin verilmesi ve atölyelerin kurulması Havatmi'nin en büyük hayali olarak ifade ediliyor (Havatmi, 2023).

Halep'teki eski kütüphaneler ve arşivlerin çok sayıda korunması gereken belge ve kitap içerdiği için bu alanın önemini vurgulayan Havatmi, tüm bunların ihmal nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor (Havatmi, 2023).