Türkçülük: Kültürel ve Politik Birlik Fırsatları ve Uyulan Yolda Kişilikler

Türkçülüğün Doğuşu ve Gelişimi

Türkçülük, Türk halklarının kültürel ve politik birliğini ve yükselmesini amaçlayan, 1880'lerde Osmanlı İmparatorluğu'nda ve Rus İmparatorluğu'nun Azerbaycan bölgesi içinde başlamıştır. Bu hareket, Ziya Gökalp tarafından Türkçülüğün Esasları isimli kitabında anlatılmış olup, Türkçülük fikrinin idealini tüm Türk halklarının birliği olarak açıklamıştır.

Rusya'daki Gelişmeler ve Osmanlı'da Yankılar

1905 Devrimi'nden önceki günlerde Azerbaycan Türkleri ve Tatar aydınları tarafından ortaya atılmış, 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra Osmanlı İmparatorluğu'nda geniş yankı bulmuştur. İttihat ve Terakki yönetimi içinde Ziya Gökalp'ın başını çektiği Türkçü-Turancı görüşler egemen olmuştur.

Tüm Rusya Müslümanlarının ortak bir kültürel ve siyasi hareket içinde bir araya gelmesi fikri, Çarlık Rusyası'nda eğitim görmüş Tatar ve Azerbaycan aydınları arasında 20. yüzyılın ilk yıllarından itibaren taraftar buldu.

Türkçülüğün Modern Dönemdeki Yeri

Cumhuriyet'in ilanından sonra Mustafa Kemal Atatürk, milliyetçi konuşmalarda bulunmuş ve Türkiye Cumhuriyeti banknotlarında bozkurt gibi Türklüğün sembollerini kullanmıştır. Türkçü-Turancı görüşler bugün hala Türkiye'de taraftar bulmaktadır.

Türkçülük hareketinin öncülerinden biri olan Kırımlı İsmail Gaspıralı, Tercümangazetesi sayesinde tüm Rusya Türklerinin kullanacağı ortak bir yazı dili oluşturmaya çalışmıştır. Bu dilin bel kemiğini Türkiye Türkçesi oluşturacak, ancak tarihi Türk lehçelerinden de faydalanılacaktı.